Podsłuchujemy internetowy głuchy telefon: listy łańcuszki, miejskie legendy, pogłoski, mistyfikacje, faktoidy, owcze pędy i koty w butelkach.

Oto historia, którą moja żona usłyszała kilka lat temu od znajomej siostry zakonnej.

Pewna znajoma siostra miała krewnego, który nie wierzył w Boga ani w ogóle w siły nadprzyrodzone. Jechał on wraz z rodziną samochodem, gdy minęli miejsce wypadku samochodowego. Nie zatrzymali się, bo stali już tam jacyś ludzie. Kilka chwil później zatrzymała ich kobieta, która stała na drodze. Kazała im się wrócić do miejsca wypadku, kierowca nie chciał tego uczynić, bo przecież już byli tam ratownicy. Tajemnicza kobieta jednak się przy tym upierała, kazała sprawdzić pobliski rów. W końcu kierowca ustąpił, zawrócił na miejsce wypadku i — tak jak kazała — sprawdził rów. Jakie było jego zdumienie, kiedy okazało się, że leży w nim niemowlę ocalałe z kraksy! W tym samym momencie bohater opowieści ujrzał worek, w którym znajdowały się zwłoki ofiary wypadku. Przeraził się, kiedy spostrzegł, że kawałek materiału, który wystawał z worka, pasował do ubrania przed chwilą widzianej kobiety! Była to matka, która choć straciła życie, uratowała swoje dziecko!

Znajoma mojej żony opowiadała zasłyszaną historię jako prawdziwą, jednak jest to dobrze znana w Polsce [1] i na całym świecie [2] miejska legenda (w Polsce opowiadana przynajmniej od drugiej połowy lat 80. ubiegłego wieku [1]), na przykład w 2005 r. ta opowieść opanowała Iławę i okolicę, jak relacjonował „Kurier Iławski” (wersja nieco inna niż przytoczona wyżej):

Kilku mężczyzn jechało autem. W pewnym momencie na drogę wyszła kobieta. Próbowała ich zatrzymać. Kierowca nie zareagował. Sto metrów dalej znów przed jego maską stanęła ta sama kobieta i machała ręką, prosząc kierowcę o zatrzymanie pojazdu.

Mężczyźni zatrzymali się. Zdenerwowana kobieta zaczęła błagać, by cofnęli się jakiś kilometr, bo tam w rowie leży rozbity samochód, a w nim ranne dziecko. Kierowca zatrzymanego auta zawrócił. Faktycznie w rowie leżało auto, a z niego dochodził płacz dziecka.

Jeden z mężczyzn podszedł bliżej. Prócz dziecka na tylnym siedzeniu za kierownicą zobaczył martwą kobietę – tę samą, która ich zatrzymała i powiadomiła o wypadku!!! Mało nie oszalał. Wezwano policję i pogotowie. Dziecko udało się uratować. [3]

Według iławskiej pogłoski zszokowani mężczyźni mieli trafić do szpitala psychiatrycznego… Co zabawne, autorka artykułu obala pogłoskę wskazując podobną historię opublikowaną rok wcześniej w młodzieżowym czasopiśmie „Bravo”.

Legenda jest przykładem całego wachlarza opowieści niesamowitych realizujących schemat „X prosi Y-a o pomoc dla Z-a, Y udzielając pomoc Z-owi uświadamia sobie, że X była duchem (np. widzi zwłoki X lub zdjęcie przedstawiające X)”. Tutaj mamy podstawienie X=matka, Y=przypadkowy kierowca (kierowcy), Z=małe dziecko. W identyczny sposób równanie z trzema niewiadomymi zostało rozwiązane w bardziej makabrycznym wariancie odnotowywanym przez Dionizjusza Czubala na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku, różnica polega na tym, że matka z dzieckiem nie były ofiarami wypadku samochodowego, lecz były… podtruwane przez wiarołomnego męża i ojca. Najpierw umarła matka, później odrodny ojciec i macocha dawali dziecku tabletki nasenne, dziecko popadło w letarg, lekarz błędnie stwierdził jego zgon, zostało pochowane (motyw pogrzebania żywcem!), duch matki sprowadza kierowcę na cmentarz i…

[...] Przy grobie [matka] zaczęła odsuwać płytę. On [kierowca] jej pomógł. I kiedy odsunęli, zobaczył małe dziecko, żywe, w tym grobowcu, w trumnie. Miało już rączki poobgryzane. Odwrócił się, kobiety nie było. I osiwiał. No oczywiście powiadomił milicję i tak dziecko zostało uratowane, a im udowodniono winę. [1]

Y=doktor

Folkloryści anglosascy odnotowali wersję X=córka (kilkuletnie dziecko), Y=doktor, Z=matka chora na zapalenie płuc — zimową nocą do pewnego doktora zapukała zdenerwowana dziewczynka, poprosiła o pomoc dla swojej matki, choć lekarz być bardzo zmęczony, poszedł za dzieckiem, dziewczynka zaprowadziła go do swojej matki, kobieta była rzeczywiście bardzo chora, doktor udzielił natychmiast pomocy, pochwalił rezolutność jej córki, kobieta była bardzo zdziwiona — jej córka umarła rok wcześniej! [4] Opowieść jest raczej powielana przez różnego rodzaju zbiorki opowieści o duchach niż krąży w obiegu ustnym.

Y=ksiądz

Pod koniec XIX w. Petersburg opanowała opowieść realizująca podstawienie X=matka, Y=ksiądz, Z=(dorosły) syn. Tym razem chodzi jednak o ratunek duchowy, nie — fizyczny. Na prośbę matki (a właściwie jej ducha), ksiądz przybywa do syna z Najświętszym Sakramentem. Wstrząśnięty syn przyjmuje komunię, tego samego wieczoru umiera. Wydarzenie miało mieć miejsce w grudniu 1890 r., pewien dociekliwy petersburski dziennikarz próbował dojść do źródła opowieści, bez powodzenia [4].

podobne legendy

• jak żyłem…

przypisy

[1] Dionizjusz Czubala, Współczesne legendy miejskie, Uniwersytet Śląski, Katowice 1993, s. 37-38

[2] Snopes.com, Ghostly Rescue, 16 stycznia 2007, http://www.snopes.com/horrors/ghosts/rescue.asp, data dostępu: 9 lipca 2011

[3] Joanna Majewska, Upiór, którego nie było, „Kurier Iławski”, 16 marca 2005, http://www.kurier-ilawski.pl/news.php?id=760, data dostępu: 9 lipca 2011

[4] Jan Harold Brunvand, The Truth Never Stands in the Way of a Good Story, University of Illinois Press, Urbana and Chicago, s. 123-136