Podsłuchujemy internetowy głuchy telefon: listy łańcuszki, miejskie legendy, pogłoski, mistyfikacje, faktoidy, owcze pędy i koty w butelkach.

Wszystko zaczęło się jesienią 2008 roku, kiedy mieszkaniec podkrakowskiej wsi Jeziorzany dostrzegł w lesie zwierzę przypominające „młodą lwicę bądź pumę”. Zakrojone na szeroką skalę (m.in. z udziałem helikoptera, koszt: ponad 50 tys. zł [1]) poszukiwania „pumy” zakończyły się niepowodzeniem.

Na przełomie zimy i wiosny 2009 roku puma uderzyła ze zdwojoną siłą. Widziano ją w wielu zakątkach naszego kraju. Jak to się mówi, jeden obraz jest wart tysiąc słów, załączam więc mapkę, na której zaznaczyłem wszystkie miejsca odwiedzone przez pumę.

Liczba miejsc, w których widziano pumę (niekiedy w tym samym czasie puma nawiedzała różne zakątki Polski), świadczy o tym, że mamy do czynienia raczej ze zjawiskiem psychologicznym niźli zoologicznym. Po prostu ludzie słyszą o pumie w mediach i są skłonni wszystkie niejasne zwierzęce kształty widziane w lesie czy przy drodze (w rzeczywistości być może zwykłe koty bądź psy) interpretować jako „pumy”, tym samym media piszą jeszcze więcej o pumach, ludzie widzą je w kolejnych miejscach itd.

W niektórych przypadkach schwytano „pumę”, która okazała się, rzecz jasna, nie pumą, lecz zwykłym kotem, tylko nieco przerośniętym [2].

Legendarna puma nie jest tylko polskim zjawiskiem. Pumę widywano m.in. w USA (stan Michigan, lata: 1984, 1985, 1989, 1992; Illinois, rok 1992; Maryland, rok 1994), we Włoszech (przedmieścia Rzymu, lata 1989-1990), w Anglii (gdzie czarna puma pojawiała się na tyle często, że zyskała przydomki „Pumy z Surrey” czy „Bestii z Exmoor”) [3]. Naturalnie, ani w Stanach Zjednoczonych, ani we Włoszech, ani w Anglii nie schwytano żadnej pumy, żywej czy martwej. Idę o zakład, że podobnie będzie w Polsce.

pumy upolowane?

Kilka osób zwróciło moją uwagę (bardzo dziękuję!) na artykuł, który ukazał się 4 sierpnia 2009 roku w dzienniku „Polska”. Była to prawdziwa pumologiczna bomba:

Nie ma już tajemniczego kota, który wiosną w różnych częściach kraju zagryzał duże leśne zwierzęta i wzbudzał popłoch, podchodząc pod płoty gospodarstw. Jak ustaliliśmy, wyśmiewane przez niektórych pumy naprawdę istniały. Uciekły z nielegalnej hodowli w Czechach, a w Polsce zostały zastrzelone. W wielkiej tajemnicy. [4]

Czyżbym, jak sugeruje niżej anonimowy komentator, przegrał zakład? Na szczęście nie podałem sumy...

Serio mówiąc, jakoś do końca nie przekonuje mnie to doniesienie prasowe. Konkretów w nim niewiele, wszystko oparte na doniesieniach anonimowych „przedstawiciele służb kryzysowych”. Jak mam uwierzyć w tę historyjkę o pięciu pumach, to poproszę o konkretne dowody, niekoniecznie musi to być pumia padlina, ale na przykład oświadczenie kogoś znanego z imienia i nazwiska.

Ponadto zupełnie nie rozumiem, dlaczego cała sprawa miałaby być trzymana w tajemnicy. Czego „likwidatorzy” mieliby się wstydzić? Tego, że uchronili okoliczną ludność od niebezpiecznego drapieżnika?!? Ukrywano sprawę, żeby nie siać paniki? Doprawdy, tyle o pumie było głośno, że wyjawienie sprawy już niewiele podgrzałoby atmosferę.

Na koniec, żeby się trochę przyczepić do artykułu: to nieprawda, że „[Kot p]o raz pierwszy był widziany 5 lutego w Mokrym na Opolszczyźnie”, o pumie było głośno już w roku 2008, a 5 lutego drapieżnik pojawił się nie w Mokrym, lecz w Mokrej.

A.D. 2010

Jak donosił 21 lipca „Głos Wielkopolski” puma była widziana w powiecie złotowskim (północna Wielkopolska). Kilka tygodni wcześniej „duży czarny kot, z długim ogonem zakończonym kitką" rzekomo pojawił się na posesji mieszkańca miejscowości Święta [5]. Jak do tej pory, powiat złotowski to jedyne miejsce w Polsce, gdzie puma była widziana w tym roku.

przypisy

[1] PAP, Poszukiwania drapieżnika kosztowały już 50 tys. zł, 3 października 2008, http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title, Poszukiwania-drapieznika-kosztowaly-juz-50-tys-zl,wid,10426813,wiadomosc.html, data dostępu: 2 lipca 2009

[2] Radio 90 FM, Puma okazała się dużym kotem, 26 czerwca 2009, http://www.radio90.pl/puma-okazala-sie-duzym-kotem.html, data dostępu: 2 lipca 2009

[3] Jan Harold Brunvand, Encyclopedia of Urban Legends, hasło Big Cats Running Wild, s. 34-35, New York London 2002.

[4] Aleksander Król, Wyjaśniła się zagadka pumy, grasującej na Śląsku, „Polska”, 4 sierpnia 2009, http://polskatimes.pl/fakty/pulspolski/148502,wyjasnila-sie-zagadka-pumy-grasujacej-na-slasku,id,t.html

[5] Michał Nicpoń, Złotów: Tajemniczy, duży kot powraca... Czy to puma?, „Głos Wielkopolski”, 21 lipca 2010, http://www.gloswielkopolski.pl/aktualnosci/284624,zlotow-tajemniczy-duzy-kot-powraca-czy-to-puma,id,t.html