Podsłuchujemy internetowy głuchy telefon: listy łańcuszki, miejskie legendy, pogłoski, mistyfikacje, faktoidy, owcze pędy i koty w butelkach.

W Łęczycy, rodzinnej miejscowości mojej Żony, krążyła kilka lat temu opowieść o pewnym, wymienionym z imienia i nazwiska, lekarzu. Ów doktor miał opinię chciwca i łapówkarza. Pewnego razu — jak głosi opowieść — zgłosiła się do niego kobieta, której krewny był pacjentem owego lekarza. Chory miał być poddany zabiegowi czy operacji. Kobieta wiedziała, jaką „sławą” cieszył się doktor i zawczasu wręczyła mu kopertę z pewną sumą. Potem spotkała się z lekarzem w jego pokoju. Mężczyzna uznał oferowaną mu kwotę za śmiesznie niską. Oburzony zwrócił kobiecie kopertę — tyle że nie tę samą! Koperta, którą kobieta otrzymała z powrotem, zawierała kilkakrotnie wyższą sumę. Była to bowiem inna łapówka, którą jakiś pacjent wręczył wcześniej temu samemu lekarzowi.

Jak się okazuje, ta historia jest opowiadana nie tylko w Łęczycy . Z wyszukiwarki udało mi się wydobyć pięć podobnych opowieści, oto przykład:

Opowiem wam o kolezance mojej mamy... która aby byc zoperowana dała lekarzowi kopertę, on bez skrupułów zobaczył ile ta pani "dała" schował ją do kieszeni mówiąc ze to za mało ( 500 zł) . Ale ona powiedziala ze nie stac ją na wiecej bo poprostu -nie ma. To on wielce oburzony wyjął z kieszeni tą kopertę i powiedział jej "do Widzenia". Załamana wyszła z gabinetu. Chyba dopiero w domu (juz nie pamiętam,bo minęło juz troche czasu) się zorientowała ze oddał jej złą kopertę, było w niej chyba 2000 albo 3000 zł. oczywiscie znajoma mojej mamy nie oddała tych pieniązków, przydały się jej bardzo. [1]

W jednej wersji przyczyną zwrotu koperty była nie chciwość lekarza, lecz jakaś inna, bliżej nieokreślona przeszkoda [2], w innym zaś weriancie lekarz próbuję — bezskutecznie — odzyskać oddaną przez pomyłkę łapówkę [3].

Nie jestem pierwszy, który rozpoznał w opowieści o pomylonych kopertach współczesną legendę. Adam Michalski w miesięczniku „W drodze” [4] pisze:

Rzeczywistość rodzi legendy. Faktycznie o lekarzach uzależniających ratowanie ludzkiego życia od wielkości oferowanej łapówki raczej nie opowiada się dowcipów, ale są oni bohaterami opowiadań, które przypominają dawne ludowe przypowieści. Przypominają, bo spełniają podobną rolę: są odbiciem rzeczywistości, ujmują się za biednym człowiekiem i ukazują ukarane zło.

Następnie Adam Michalski przytacza znaną już nam opowieść i komentuje ją tymi słowy:

Tak to zło uosobione przez lekarza łapówkarza zostało ukarane, a dobro wynagrodzone, bo dzięki pieniądzom z pomylonej koperty kobieta mogła zapłacić łapówkę w innym szpitalu. Operacja się odbyła i jej mąż został uratowany. Jednym zdaniem: wszystko dobrze się skończyło, dokładnie tak jak w bajkach być powinno.

Chyba można zgodzić się z tą — nomen omen — diagnozą...

Zob. też inną opowieść o korupcyjnym qui pro quot.

przypisy

[1] wypowiedź internautki „Wi0la” na Opolskim Forum Ślubnym, wątek co nas dzisiaj martwi :(, 24 września 2007, http://www.forum.wesele.opole.pl/co-nas-dzisiaj-martwi-t406-256.html, data dostępu: 15 lutego 2009

[2] Objaw uboczny., wpis na blogu kuuba.blox.pl, 11 kwietnia 2008, http://kuuba.blox.pl/2008/04/Objaw-uboczny.html, data dostępu: 15 lutego 2009

[3] wypowiedź internautki „agafifka” na Forum Miasta Więcbork, wątek Odnośnie błędów lekarzy., 11 listopada 2006, http://www.forum.wiecbork.eu/topics5/odnosnie-bledow-lekarzy-vt59.htm, data dostępu: 15 lutego 2009

[4] Adam Michalski, Bajka o darach zwyczajowo przyjętych, „W drodze” nr 4 (332) 2001, http://mateusz.pl/wdrodze/nr332/08-wdr.htm, data dostępu: 15 lutego 2009